Silecek Günlüğü

Fren Sıvısının Kontrol Edilmesi ve Bakımı

Fren pedalına bastığınızda duran şey aslında sıvıdır. Pedal kuvvetini kaliperlere taşıyan hidrolik hat, içindeki sıvının kalitesi kadar iyidir. Bu yüzden fren sıvısı seviyesi kontrolü, kaputu açtığınızda yağ çubuğundan hemen sonra bakılması gereken ikinci noktadır.

Sorun nedir: sıvı azalmaz, bozulur

Fren sıvısı kapalı bir devrede dolaşır. Normal şartlarda tüketilmez. Buna rağmen iki tür sorun yaşanır:

Seviye düşmesi: Ya bir kaçak var, ya balatalar aşınmış. Balata inceldikçe kaliper pistonu daha ileri çıkar, depodaki sıvı hatta doğru göç eder. Seviye yavaşça MIN'e yaklaşır.
Nem alması: Fren sıvısı higroskopiktir, yani havadaki nemi çeker. Su karışan sıvının kaynama noktası düşer. Uzun bir inişte frenler ısındığında hatta buhar baloncuğu oluşur. Pedal yumuşar, dibe kadar gider, fren tutmaz.

İkinci sorun daha sinsidir. Seviye normal görünür, renk kabul edilebilir olur ama sıvı görevini yapamaz. Bu yüzden sadece seviyeye bakmak yetmez.

Seviye kontrolü: adım adım

Aracı düz zemine park edin. Motor soğuk olsun.
Kaputu açın. Fren sıvısı deposu genellikle sürücü tarafında, ana silindirin üzerindedir. Kapağında ünlem işaretli daire sembolü vardır.
Deponun yanındaki MIN ve MAX çizgilerine bakın. Çoğu depo yarı şeffaftır; kapağı açmadan görebilirsiniz.
Görünmüyorsa depo dışını bezle silin. Kir yüzünden seviye okunamaz hale gelir.
Kapağı açmanız gerekiyorsa önce çevresindeki tozu temizleyin. İçeri kaçan kum ABS ünitesine kadar gider.
Kapağı en kısa sürede kapatın. Açık kalan depo dakikalar içinde nem çekmeye başlar.

Seviye MIN ile MAX arasındaysa sorun yok. MIN'in altındaysa hemen ekleme yapmayın. Önce nedenini bulun. Balata kalınlığına bakın, tekerlek iç kısımlarında ve hortumlarda ıslaklık arayın. Balatalar bittiği için düşen seviyeyi doldurmak, yeni balata takıldığında sıvının taşmasına yol açar.

Sıvının durumunu anlamanın yolları

Yeni fren sıvısı açık saman rengindedir. Zamanla koyulaşır. Ama renk tek başına güvenilir bir ölçüt değil. Nem oranını anlamanın seçenekleri şöyle:

Yöntem	Ne ölçer	Güvenilirlik	Not
Göz kontrolü (renk)	Genel kirlenme	Düşük	Bedava. Koyu kahve rengi kesin değişim işareti.
Test şeridi	Bakır iyonu miktarı	Orta	Sıvıya batırıp renk skalasıyla karşılaştırılır. Kolay.
Elektronik nem kalemi	İletkenlik üzerinden su oranı	Orta	Ucuz modeller sapabilir. Depo içinde hızlı ölçüm.
Kaynama noktası test cihazı	Sıvının gerçek kaynama sıcaklığı	Yüksek	Genelde servislerde bulunur. En doğru sonuç.

Ev kullanımı için test şeridi yeterli. Yılda bir kez ölçün, sonucu bir yere not edin.

Hangi sıvıyı eklemeli?

Kapakta veya kullanma kılavuzunda yazan DOT sınıfını kullanın. Karıştırmak riskli.

Tip	Yapı	Karışabilir mi?	Kullanım
DOT 3	Glikol esaslı	DOT 4 ve 5.1 ile	Eski ve basit sistemler
DOT 4	Glikol esaslı, borat katkılı	DOT 3 ve 5.1 ile	Yaygın binek araç standardı
DOT 5.1	Glikol esaslı, yüksek kaynama	DOT 3 ve 4 ile	Performans, ağır kullanım
DOT 5	Silikon esaslı	Hayır	Özel araçlar. ABS'li araçta kullanılmaz.

Açılmış bir kutuyu bir yıldan fazla saklamayın. Kapağı gevşek duran şişe zaten nem çekmiştir. Küçük şişe alın, kalanını atın.

Uygulamada dikkat

Fren sıvısı boyayı kaldırır. Çamurluğa damlarsa hemen bol suyla yıkayın, bezle silmeyin.
Eldiven takın. Cilde ve göze temas ettirmeyin.
Ekleme yaparken MAX çizgisini geçmeyin. Sıvı ısınınca genişler.
Pedal süngerleştiyse, yere yakın basıyorsa veya gösterge panelinde fren uyarısı yandıysa ekleme yapıp yola devam etmeyin.
Sıvı değişimi hava alma işlemi gerektirir. Tek başına yapmak mümkün ama yardımcıya ya da tek kişilik hava alma kitine ihtiyaç duyarsınız. Emin değilseniz bu adımı servise bırakın; seviye takibini kendiniz yapmaya devam edin.