Silecek Günlüğü
Klima Soğutmuyor: Sorun Nerede?
Klima düğmesine bastınız, fan dönüyor ama gelen hava ılık. Ya da ilk beş dakika soğutuyor, sonra pes ediyor. Bu tabloya bakıp doğrudan "gaz bitmiş" demek acele bir karar olur. Klima arızası çoğu zaman birkaç basit belirtinin arkasına saklanır ve bunların bir kısmını park halinde, kaputu açıp on dakikada ayırt edebilirsiniz.
Önce Sistemi Kabaca Tanıyın
Araç klimasında dört ana bileşen iş görür:
- Kompresör: Motordan kayışla tahrik alır, gazı sıkıştırır. Önünde manyetik kavrama vardır; klimayı açınca "tık" diye kilitlenir.
- Kondenser: Radyatörün önündeki ince peteklidir. Sıcak gazı dışarıya atar.
- Kurutucu / genleşme valfi: Nemi tutar, basıncı düşürür.
- Evaporatör: Torpido altındadır, soğuk yüzeyi kabine hava verir. Polen filtresi tam önünde durur.
Soğutmama şikayeti bu dört noktadan birinde başlar. Amacınız hangisi olduğunu daraltmak.
On Dakikalık Ön Muayene
- Motoru çalıştırın, klimayı en soğuğa, fanı ortaya alın. Camları açık bırakın.
- Kaputu açın, kompresör kasnağına bakın. Klimayı açıp kapatın. Kavramanın orta göbeği dönüp duruyorsa devre çalışıyor demektir. Hiç kilitlenmiyorsa ya gaz basıncı düşük (basınç şalteri devreyi kesmiş) ya elektriksel bir sorun var.
- Kondenser fanını dinleyin. Klima açıkken radyatör önündeki fan dönmeli. Dönmüyorsa basınç yükselir, sistem kendini korumaya alır ve soğutma kesilir.
- Kondenser peteğini gözle kontrol edin. Böcek, yaprak, çamur tabakası ısıyı hapseder. Alçak basınçlı su ile yukarıdan aşağı yıkanır.
- Boruları elinizle yoklayın. Kalın alüminyum boru buz gibi soğuk, ince boru sıcak olmalı. İkisi de ılıksa gaz yetersizliği kuvvetli ihtimaldir. Dikkat: motor sıcakken elinizi hareketli parçalara yaklaştırmayın.
- Polen filtresini çıkarın. Torpido gözünün arkasındadır çoğu araçta. Tıkalıysa hava üfleyemez, "soğutmuyor" sanılır.
- Yağ izi arayın. Rekorlarda, boru bağlantılarında yağlı-tozlu birikinti kaçak işaretidir. Klima yağı gazla birlikte kaçar.
Belirtiye Göre Olası Neden
| Belirti | Muhtemel neden | Kendiniz yapabilir misiniz? |
|---|
| Fan üflüyor ama hava ılık, kompresör hiç devreye girmiyor | Gaz kaçağı, basınç şalteri, sigorta veya röle | Sigorta ve röle kontrolü evet; gaz işi hayır |
| Kompresör çalışıyor, hava yarı soğuk | Gaz seviyesi düşmüş veya kondenser kirli | Kondenser temizliği evet |
| İlk dakikalar soğuk, sonra kesiliyor | Evaporatör buzlanması, sensör hatası, aşırı doldurulmuş gaz | Hayır, ölçüm gerekir |
| Rölantide ılık, gaz verince soğuk | Kondenser fanı zayıf veya hiç dönmüyor | Sigorta/fan kontrolü evet |
| Hava akışı çok zayıf | Polen filtresi tıkalı, kalorifer fan direnci | Filtre değişimi evet |
| Küf ve rutubet kokusu, soğutma normal | Evaporatör kirli, tahliye hortumu tıkalı | Kısmen evet |
| Klima açınca metalik gürültü | Kompresör rulmanı, gevşek kayış | Hayır, servis |
Kendi Başınıza Yapabileceğiniz Üç İş
1. Polen filtresi değişimi
En ucuz ve en sık işe yarayan müdahale. Hava filtresi değişimindeki mantık burada da geçerlidir: mandalları açın, eski kartuşu çekin, ok yönüne dikkat ederek yenisini yerleştirin. On beş dakika sürer, üfleme gücünü belirgin artırır.
2. Kondenser temizliği
Motor soğukken, bahçe hortumuyla normal basınçta yıkayın. Yüksek basınçlı yıkayıcı ince kanatçıkları ezer. Eğilmiş kanatçıkları düz bir plastikle nazikçe açabilirsiniz.
3. Sigorta ve röle kontrolü
Kaput altındaki sigorta kutusunda klima kompresörü ve fan sigortaları bulunur. Kapak şemasına bakın. Yanmış sigortayı aynı amperde yenisiyle değiştirin. Hemen tekrar atıyorsa altta yatan bir kısa devre vardır, zorlamayın.
Şarj Setleriyle İlgili Uyarı
Marketlerde satılan manometreli takviye setleri cazip görünür. Ama gaz kendiliğinden azalmaz; eksilmişse bir yerden kaçıyordur. Kaçağı bulmadan doldurmak, parayı birkaç hafta içinde havaya vermektir. Ayrıca:
- Fazla dolum, eksik dolumdan daha çok zarar verir. Kompresör sıvı gazı sıkıştıramaz.
- Doğru işlem, sistemi vakumlayıp gramla dolum yapmaktır. Bunun için servis ekipmanı gerekir.
- Kaçak boyası içeren karışımlar bazı sistemlerde sorun çıkarabilir.
Kendi elinizle yaptığınız iş, ölçüm gerektirmeyen iştir. Klimada basınç ölçümü işin merkezindedir; sınırı burada çizin.
Öneri: Sıralı Karar
- Polen filtresini kontrol edin, gerekiyorsa değiştirin.
- Kondenseri temizleyin, fanın döndüğünü doğrulayın.
- Kompresör kavramasının devreye girip girmediğine bakın.
- Girmiyorsa sigortayı kontrol edin. Sigorta sağlamsa gaz basıncı düşüktür; servise gidin ve "kaçak testi istiyorum" deyin, doğrudan dolum istemeyin.
- Girip de soğutmuyorsa yine ölçüm gerekir.